Μια αποφασιστική Κίνα δοκιμάζει τη Δύση

539

Μια αποφασιστική Κίνα δοκιμάζει τη Δύση

Το συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος στο Πεκίνο αποτελεί ένα ορόσημο. Καθώς η εποχή Σι Τσινπίνγκ εισέρχεται στη δεύτερη θητεία της, η πρόκληση της Κίνας για τη Δύση γίνεται ολοένα και πιο εμφανής.

Υπάρχει αυξανόμενη επίσημη σιγουριά στο Πεκίνο – που πλησιάζει την αλαζονεία – ότι η Κίνα βρίσκεται σε άνοδο, ενώ η Δύση πέφτει. Η κινεζική πρόκληση προς τη δύση λαμβάνει χώρα σε τρία μέτωπα: ιδεολογικό, οικονομικό και γεωπολιτικό.

Στον χώρο των ιδεών, η ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος είναι όλο και πιο έντονη στην αποθάρρυνση του δυτικού φιλελευθερισμού. Ο πρόεδρος Σι και οι συνάδελφοί του υποστηρίζουν ότι ο κανόνας ενός κόμματος λειτουργεί καλά για την Κίνα – και πρέπει να επεκταθεί στο μέλλον.

Υπάρχει περισσότερη συζήτηση για την ιδέα ότι ένα «πρότυπο της Κίνας» μπορεί να επεκταθεί στον υπόλοιπο κόσμο – ως εναλλακτική λύση στην προώθηση της δημοκρατίας από την Αμερική. Ακριβώς όπως η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 κατέστρεψε την αξιοπιστία των δυτικών οικονομικών ιδεών στην Κίνα, έτσι η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ και το σχίσμα της ΕΕ έκαναν ευκολότερο για τους ηγέτες της Κίνας να περιφρονήσουν τις δυτικές πολιτικές πρακτικές.

Πολλοί κινέζοι διανοούμενοι εξακολουθούν να βλέπουν τη Δύση ως πρότυπο πολιτικής ελευθερίας. Αλλά όπως ανέφερε φιλελεύθερος ακαδημαϊκός την περασμένη εβδομάδα: «Είναι ένα πραγματικό πρόβλημα για εμάς, μέσα στην Κίνα, το ότι η Δύση φαίνεται τόσο αδύναμη».

Αντί να κινείται προς τη δημοκρατία, η Κίνα περιορίζει όλο και περισσότερο την πολιτική ελευθερία – με καταστολές σε αντιφρονούντες και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αυστηρότερους ελέγχους στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και επίσημες εκστρατείες κατά της δυτικής επιρροής και ιδεών. Οι αμερικανικές διαδικτυακές εταιρείες – η Google, το Facebook και το Twitter – παραμένουν αποκλεισμένες από την Κίνα, μπλοκαρισμένες από το «μεγάλο τείχος προστασίας».

Ήταν κάποτε κοινή γνώση στη Δύση ότι η Κίνα θα πλήρωνε ένα βαρύ οικονομικό τίμημα για τον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης και ότι αυτό το τίμημα μόνο θα αυξανόταν καθώς η Κίνα προσπαθούσε να απομακρυνθεί από την κατασκευή χαμηλού κόστους προς μια οικονομία της γνώσης.

Αλλά η Κίνα είναι όλο και περισσότερο σίγουρη ότι μπορεί να συνδυάσει αυστηρό πολιτικό έλεγχο με τη συνεχή ταχεία οικονομική ανάπτυξη και την τεχνολογική καινοτομία. Η οικονομία αναπτύσσεται με 6,9% ετησίως – εντυπωσιακό για μια οικονομία μεσαίου εισοδήματος η οποία είναι τώρα (ανάλογα με τη μονάδα μέτρησης) είτε η μεγαλύτερη είτε η δεύτερη μεγαλύτερη στον κόσμο.

Σημαντικότερα από τα στοιχεία ανάπτυξης είναι η επιτυχία της Κίνας στη νέα οικονομία και στις τεχνολογίες αιχμής. Οι κινέζοι, με δικαιολογημένη υπερηφάνεια, ισχυρίζονται ότι η χώρα βρίσκεται πολύ μπροστά από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη στην τεχνολογία κινητών πληρωμών. Η Κίνα έχει σημειώσει ταχύτερη πρόοδο προς την κατεύθυνση μιας «κοινωνίας χωρίς μετρητά» από ό, τι οι περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες της Δύσης. Είναι σύνηθες για τους κινέζους καταναλωτές να πληρώνουν για μικρά αντικείμενα, όπως το φαγητό σε πάγκο στον δρόμο, χρησιμοποιώντας τα κινητά τους τηλέφωνα. Η Alipay και η WeChat Pay, τα πιο κοινά συστήματα κινητών πληρωμών, έχουν γίνει σύμβολα της κινεζικής καινοτομίας. Τόσο η κυβέρνηση όσο και ο ιδιωτικός τομέας είναι σίγουροι για πολλές ακόμα ανακαλύψεις στην επόμενη δεκαετία σε διάφορους τομείς, όπως η ρομποτική, τα αεροσκάφη, η πράσινη τεχνολογία και η τεχνητή νοημοσύνη.

Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα της κινεζικής οικονομίας θα αμφισβητήσει την δυτική υπόθεση (όλο και περισσότερο, απλά μια ελπίδα) ότι οι αμερικανικές και οι ευρωπαϊκές εταιρείες μπορούν να συνεχίσουν να κυριαρχούν στην οικονομία υψηλής τεχνολογίας, αφήνοντας την Κίνα να επικεντρώνεται στο χαμηλότερο άκρο της αλυσίδας αξίας. Η εμφάνιση της Κίνας ως σημαντικού εξαγωγέα κεφαλαίου σημαίνει επίσης ότι οι επιχειρήσεις της θα αυξήσουν αναπόφευκτα την παρουσία τους ως ιδιοκτήτες φυσικών και πνευματικών περιουσιακών στοιχείων στη Δύση.

Η παγκόσμια επένδυση της Κίνας έχει επίσης στρατηγικές επιπτώσεις που θα προκαλέσουν την κυριαρχία της Δύσης στο διεθνές πολιτικό σύστημα. Διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ έχουν αναθέσει στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να περιλάβει τις φιλοδοξίες του Πεκίνου στους ωκεανούς στα ανατολικά της Κίνας – αλλά όλο και περισσότερο η Κίνα επικεντρώνεται στα εδάφη στα δυτικά της. Η ισχυρά προωθούμενη πρωτοβουλία One Belt, One Road είναι εν μέρει μια προσπάθεια ανάπτυξης νέων αγορών για την Κίνα σε ολόκληρη την Ευρασία – με συνδέσεις υποδομής στην Κεντρική και Νότια Ασία προς την Ευρώπη και την Αφρική. Είκοσι κινεζικές πόλεις συνδέονται τώρα με την Ευρώπη με απευθείας σιδηροδρομικές συνδέσεις και η ποσότητα των φορτίων που αποστέλλονται με αυτόν τον τρόπο έχει πενταπλασιαστεί από το 2013, καθώς δημιουργούν δρομολόγια όπως το Τσενγκντού-Πράγα και το Γουχάν-Λυών.

Το αναπτυσσόμενο ενδιαφέρον της Κίνας για την Ευρασία έχει σημαντικές στρατηγικές συνέπειες. Η ινδική κυβέρνηση ανησυχεί ότι η Κίνα την περικλείει με έργα υποδομής που έχουν σαφείς στρατιωτικές επιπτώσεις, όπως είναι οι λιμένες που έχει αναπτύξει η Κίνα στο Πακιστάν και τη Σρι Λάνκα. Οι σιδηροδρομικές και θαλάσσιες συνδέσεις της χώρας θα βοηθήσουν επίσης τη χώρα να εξασφαλίσει ενεργειακό εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή.

Η τελική φιλοδοξία της πρωτοβουλίας Belt and Road είναι να μετατρέψει την ευρασιατική ξηρά σε μια οικονομική και στρατηγική περιοχή που θα ανταγωνιστεί – και τελικά θα ξεπεράσει – την ευρωατλαντική περιοχή. Οι εξωτερικοί παρατηρητές που μπαίνουν στον πειρασμό να απορρίψουν αυτήν τη φιλοδοξία μπορούν να σκεφτούν ότι η Κίνα είναι ήδη ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας.

Παρ’ όλη την επισημότητα που περιέβαλε την ομιλία του προέδρου Σι την περασμένη εβδομάδα, η δημόσια ρητορική του κινέζου ηγέτη εξακολουθεί να είναι σχετικά μέτρια και προσεκτική. Όμως, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ εξακολουθεί να είναι αξεπέραστος σε ό, τι αφορά τη βομβαρδιστική ρητορική, το υποκείμενο όραμα του αμερικανού ηγέτη για τη χώρα του φαίνεται τώρα μικρό και οπισθοδρομικό, σε σύγκριση με τις μεγαλειώδεις φιλοδοξίες που έχει θέσει ο πρόεδρος Σι για την Κίνα.

Πηγή: banksnews.gr