Δ΄ Κυριακή των Νηστειών

1029
Δ΄ Κυριακή των Νηστειών

Δ΄ Κυριακή των Νηστειών

του Ιωάννου Ε. Πουλατσίδη, Θεολόγου

Τέταρτη Κυριακή των Νηστειών σήμερα και η Αγία μας Εκκλησία εορτάζει την μνήμη του οσίου πατρός ημών Ιωάννου του Σιναΐτου, συγγραφέως της Κλίμακας. Αυτή η μεγάλη ασκητική προσωπικότητα τιμάται αυτή την άγια περίοδο από την Εκκλησία μας, ο συγγραφέας του περίφημου βιβλίου της « Κλίμακος », το οποίο γράφηκε για να αποτελεί πολύτιμο οδηγό ημών των πιστών στη δύσκολη πνευματική μας πορεία και τον ασίγαστο παθοκτόνο αγώνα μας.

Σύμφωνα με το ιερό συναξάρι του, γεννήθηκε στην Παλαιστίνη περί το 523 μ.Χ.. Από πολύ μικρός αγαπούσε την άσκηση και γι’ αυτό νέος όντας αποσύρθηκε στην έρημο του Σινά, όπου έζησε ως ερημίτης για δεκαεννιά χρόνια. Ήταν σοφός άνθρωπος και προπαντός μεγάλος ασκητής, ισάξιος των μεγάλων ασκητών Αγίου Αντωνίου, Αγίου Ευθυμίου και Αγίου Σάββα. Γύρω από τον μεγάλο αυτό δάσκαλο ασκητή συγκεντρώθηκαν πολλές χιλιάδες μοναχοί, παίρνοντας από αυτόν μαθήματα πνευματικού αγώνα. Για να μπορούν οι μοναχοί να έχουν καταγραμμένες τις σοφές διδαχές και παραινέσεις του, τις κατέγραψε στο προαναφερόμενο βιβλίο του, το οποίο ονόμασε « Κλίμαξ », δηλαδή νοητή σκάλα, που ανεβάζει κλιμακωτά τον ασκούμενο άνθρωπο στην κορυφή των αρετών.

Τα υπέροχα κεφάλαια του βιβλίου της « Κλίμακος » είναι ένα από τα προσφιλή και ωφέλημα αναγνώσματα των πιστών αυτή την κατανυκτική περίοδο. Οι σοφές παραινέσεις του αγίου Ιωάννου, που χωρίζονται σε τριάντα λόγους, αποτελούν πολύτιμο πνευματικό οδηγό για κλιμακωτή κατάκτηση αρετών και παρουσιάζουν συστηματικά τις ιδέες του για την κοινοβιακή και ερημιτική ζωή, ταξινομώντας αυτές κατά τρόπο που δείχνει την πορεία προς την ηθική τελείωση.

Οι Άγιοι Πατέρες τονίζουν πως η περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι μια περίοδος κατανύξεως με κύριο χαρακτηριστικό την ειλικρινή μετάνοια και συγχωρητικότητα. Ας δούμε τι μας λέει μέσα στο ιερό αυτό βιβλίο της «Κλίμακος» ο Άγιος Ιωάννης σχετικά με την μετάνοια: Μετάνοια σημαίνει συμφιλίωσης με τον Κύριον, με έργα αρετής αντίθετα προς τα παραπτώματά μας. Μετάνοια σημαίνει καθαρισμός της συνειδήσεως. Μετάνοια σημαίνει θεληματική υπομονή όλων των θλιβερών πραγμάτων. Μετανοών σημαίνει επινοητής τιμωριών του εαυτού του. Μετάνοια σημαίνει υπερβολική ταλαιπωρία της κοιλίας (με νηστεία) και κτύπημα της ψυχής με υπερβολική συναίσθηση.

Βρισκόμαστε ήδη στο μέσον της Μεγάλης Τεσσαρακοστή και οδεύουμε σιγά -σιγά προς τα Άχραντα Πάθη και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού. Έτσι η Αγία μας Εκκλησία, μας προετοιμάζει με το σημερινό Ευαγγελικό Ανάγνωσμα όπως προετοίμαζε και ο Ιησούς Χριστός τους μαθητές και Αποστόλους για το εκούσιο πάθος Του. Παράλληλα ο Ιησούς μας διδάσκει μέσα από το Ευαγγέλιο, πως μόνο με την προσευχή και την νηστεία μπορούμε να εκβάλουμε το δαιμονικό γένος.

Ο Ευαγγελιστής Μάρκος μας μεταφέρει σήμερα στο όρος Θαβώρ. «Ο Ιησούς με τους τρεις μαθητές Του είχε ανεβεί στο ορός, όπου μεταμορφώθηκε έμπροσθεν αυτών και είδαν, τη δόξα της θεϊκής Του μορφής, για να πάρουν δύναμη και να έχουν θάρρος και κατά την ώρα του πάθους Του. Κατέβηκαν από το ορός και βρήκαν τους υπόλοιπους με κόσμο πολύ και μ’ έναν άρρωστο, ένα δαιμονισμένο, του οποίου ο πατέρας ήλθε στον Ιησού, αφού οι Απόστολοι δεν μπόρεσαν να βγάλουν το δαιμόνιο, και του παραπονέθηκε. Και ο Ιησούς στενοχωρήθηκε και ονόμασε όλους: «γενεά άπιστη». Και στενοχωρήθηκε που ήταν ανάμεσα σε απίστους, σε ανθρώπους δηλαδή που δεν Του έχουν εμπιστοσύνη και σε ανθρώπους που δεν Τον καταλαβαίνουν. Κι ο πατέρας φώναξε και είπε: «Δεν μπόρεσαν οι Απόστολοι να τον κάνουν καλά, και συ, αν μπορείς, κάμε κάτι».

Με τα τελευταία αυτά λόγια ο πατέρας μας διδάσκει την προσευχή. Την προσευχή που μας οδηγεί στην αγκαλιά του Χριστού. Ο Χριστός, στη συνέχεια, νοιάζεται για το άρρωστο παιδί. Ρωτάει πόσο καιρό υποφέρει, κι ο πατέρας του απάντησε: «Από παιδί, κι αν μπορείς κάμε κάτι». Κι ο Ιησούς του λέει: «Εσύ αν έχεις πίστη, εγώ όλα τα μπορώ». Και στη συνέχεια, διέταξε το δαιμόνιο να βγει.. Και εκείνο, αφού φώναξε δυνατά και σπάραξε και δυσκόλεψε τον κάτοχο του, βγήκε. Και το παιδάκι έπεσε κάτω και πολλοί νόμιζαν πως πέθανε. Κι ο Ιησούς το πήρε απ’ το χέρι και το σήκωσε.

Αυτό κάνει ο Ιησούς. Με την προσευχή και τη νηστεία του δίνουμε το χέρι μας και μας δίνει κι Αυτός το δικό Του. Οι μαθητές του Κυρίου βλέποντας όλα αυτά αναρωτήθηκαν σε Αυτόν: γιατί Κύριε εμείς δεν μπορέσαμε να εκβάλουμε το δαιμόνιο από το παιδί; Και τους είπε ότι αυτό το είδος των δαιμόνων δεν βγαίνει με κανέναν άλλον τρόπο, παρά μονάχα με προσευχή και νηστεία. Προσευχή και νηστεία, λοιπόν, είναι τα δύο πανίσχυρα όπλα στη ζωή μας.

Η Εκκλησία μας μην λησμονούμε ότι από αμνημόνευτα χρόνια έχει εφαρμόσει την νηστεία σαν ένα δοκιμασμένο και αποτελεσματικό φάρμακο για όλα τα ψυχικά πάθη, σαν ένα δυνατό όπλο ενάντια στα πονηρά πνεύματα. Όλοι εκείνη που υποτιμούν ή απορρίπτουν την νηστεία και την προσευχή στην ουσία υποτιμούν και απορρίπτουν μια σαφή οδηγία του Κυρίου μας στο σχέδιο της σωτηρίας του ανθρώπου.

Η σημερινή Ευαγγελική περικοπή κλείνει με την προαναγγελία, από τον ίδιο τον Ιησού Χριστό προς τους μαθητές, του Σωτήριου Πάθους: ο Ιησούς αποκαλύπτει πως θα σταυρωθεί, θα παραδοθεί στα χέρια των ανθρώπων που ευεργέτησε, και θα Τον φονεύσουν, άλλα θα αναστηθεί την τρίτη μέρα. Δίνει δηλαδή στους μαθητές του την Ανάσταση για να πάρουν θάρρος, ώστε όταν έρθει ο καιρός να μην δειλιάσουν, να μην φοβηθεί η καρδιά τους. Τους αναγγέλλει το πάθος μετά από μεγάλα θαύματα, μετά από τις τιμές τη δόξα και την ευχαρίστηση. Το λέει όμως για να διδάξει και όλους εμάς, πως μετά από μεγάλα και θαυμαστά έργα να μην περιμένουμε ανταμοιβή από τους ανθρώπους, αλλά να προετοιμαζόμαστε να δεχθούμε τα χειρότερα και σκληρότερα χτυπήματα και ταπεινώσεις, ακόμα και από εκείνους που ευεργετήσαμε. Πρέπει ο άνθρωπος να είναι προετοιμασμένος να περιμένει κάθε είδους πειρασμού και βασάνων σε αυτόν τον κόσμο.

Παίρνοντας σήμερα ως παράδειγμα από την Ευαγγελική περικοπή, τα λόγια του Ιησού και την προσευχή του στοργικού πατέρα, ας προστρέξουμε στα Άγια Μυστήρια της Εκκλησίας μας, και να αναγεννήσουμε μέσα στην καρδιά μας, την προσευχή, την νηστεία και την μετάνοια. Να γονατίσουμε μπροστά στο πετραχήλι του Πνευματικού Ιερέως και να δοθούμε στην εξομολόγηση και την είσοδό μας στην Θεία Κοινωνία. Ας μιμηθούμε λίγο την ζωή και την αφοσίωση στο έργο του Θεού, τον Άγιο Ιωάννη της «Κλίμακος» που εορτάζουμε σήμερα, ώστε να βγούμε νικητές μέσα σε αυτών των πνευματικό αγώνα που δίνουμε αυτήν την ζωή. Αμήν.